Spis treści
1. Zakres stosowania 2. Powołania normatywne 3. Terminy i definicje 4. Opis produktu 5. Granice systemu 6. Dane i źródła danych 7. Obliczenia LCA 8. Wskaźniki emisyjne 9. Klasyfikacja GWR EN 206-1:2026Zakres stosowania
Niniejszy dokument określa uzupełniające reguły kategorii produktów (c-PCR) dla opracowania deklaracji środowiskowych (EPD) betonu towarowego w ramach Programu EPD Polska. Dokument stanowi polską adaptację europejskiej normy EN 16757:2022 i uzupełnia wymagania EN 15804:2012+A2:2019 o specyfikę kategorii produktu oraz specyfikę polskiego rynku.
Niniejszy dokument obejmuje:
- Beton towarowy produkowany w wytwórniach stacjonarnych i mobilnych zgodnie z EN 206-1:2026, w klasach wytrzymałości od C8/10 do C100/115
- Betony specjalne: samozagęszczalne (SCC), napowietrzone, lekkie (LWAC), wysokowartościowe (HPC) — zgodnie z EN 16757:2022
- Zaprawy konstrukcyjne i podkłady betonowe, o ile produkowane na tych samych wytwórniach co beton towarowy
Niniejszy dokument nie obejmuje:
- Elementów prefabrykowanych z betonu (objęte odrębnymi c-PCR)
- Betonu wytwarzanego na miejscu budowy (beton budowlany mieszany ręcznie lub w betoniarce wolnospadowej)
- Wyrobów z betonu komórkowego, betonu lekkiego z kruszyw sztucznych (keramzyt)
Produkty objęte niniejszym dokumentem są klasyfikowane zgodnie z CPC 37530 (Beton gotowy do użycia) oraz CN 3824 50 10.
Powołania normatywne
W niniejszym dokumencie powołano się na poniższe dokumenty w sposób, w którym część lub całość ich treści stanowi wymagania niniejszego dokumentu. Dla powołań datowanych stosuje się wyłącznie wydanie przywołane. Dla powołań niedatowanych stosuje się najnowsze wydanie dokumentu (łącznie ze zmianami).
EN 15804:2012+A2:2019, Zrównoważoność obiektów budowlanych — Deklaracje środowiskowe wyrobu — Podstawowe zasady kategoryzacji wyrobów budowlanych
EN 16757:2022, Zrównoważoność obiektów budowlanych — Deklaracje środowiskowe wyrobu — Reguły kategorii produktów uzupełniające EN 15804 dla betonu i elementów betonowych
EN 15941:2024, Zrównoważoność obiektów budowlanych — Deklaracje środowiskowe wyrobu — Metodologia wyboru i stosowania danych
EN 206-1:2026, Beton — Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność
PN-B-06265:2018, Beton — Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność — Krajowe uzupełnienie PN-EN 206+A2:2021-08 (minimalne dozowanie cementu, klasy ekspozycji, wymagania trwałościowe dla warunków polskich)
ISO 14025:2006, Etykiety i deklaracje środowiskowe — Deklaracje środowiskowe typu III — Zasady i procedury
ISO 14040:2006, Zarządzanie środowiskowe — Ocena cyklu życia — Zasady i struktura
ISO 14044:2006, Zarządzanie środowiskowe — Ocena cyklu życia — Wymagania i wytyczne
Rozporządzenie (UE) 2024/3110 ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych (CPR)
Dyrektywa 2008/98/WE w sprawie odpadów (ramowa dyrektywa odpadowa)
Terminy i definicje
Na potrzeby niniejszego dokumentu stosuje się terminy i definicje podane w EN 15804:2012+A2:2019 sekcja 3 oraz w EN 16757:2022 sekcja 3, a ponadto poniższe:
beton towarowy — beton przygotowany do dostawy w stanie świeżym przez producenta, zgodnie z EN 206-1:2026, przeznaczony do wbudowania na miejscu budowy
podejście cut-off — metoda alokacji, w której materiał wtórny (produkt uboczny wg Art. 5(1) lub materiał po utracie statusu odpadu wg Art. 6 Dyrektywy 2008/98/WE) przekraczający granicę systemu wchodzi do systemu produktowego z zerowym obciążeniem emisyjnym w module A1 (GWP produkcji = 0). Emisje transportu (A2) i przetwarzania (A3) są uwzględniane normalnie. Podejście nie ma zastosowania do materiałów posiadających własną deklarację EPD lub zarejestrowanych jako produkt (np. GGBS z oznakowaniem CE) — te wchodzą do systemu z własnym wskaźnikiem GWP. Zasady szczegółowe: EN 16757:2022 §6.3.
poLCA — baza wskaźników środowiskowych Programu EPD Polska, zawierająca wskaźniki emisyjne dla materiałów i procesów stosowanych na polskim rynku budowlanym, opracowana na podstawie danych pierwotnych, krajowych EPD branżowych i raportów KOBiZE
DQR — wskaźnik jakości danych (Data Quality Rating), wyrażony liczbowo, gdzie 1,0 = najwyższa jakość (dane pierwotne ze zweryfikowanej EPD dostawcy), 4,0 = najniższa dopuszczalna jakość (dane konserwatywne). Wartość DQR ≤ 3,0 jest wymagana przez EN 15804+A2
miks cementowy — procentowy udział poszczególnych typów cementu (CEM I, CEM II, CEM III, CEM IV, CEM V) w całkowitym zużyciu cementu na danej wytwórni betonu w okresie referencyjnym
pasmo emisyjne GWR EN 206-1:2026 — klasa redukcji emisji CO₂ betonu (GWR 0–9) wg EN 206-1:2026 §5.4, wyrażona jako procentowa redukcja GWP (A1–A3) w odniesieniu do betonu referencyjnego CEM I tej samej klasy wytrzymałości
Opis produktu i jednostka deklarowana
4.1 Opis produktu
Beton towarowy jest mieszaniną cementu, kruszyw (naturalnych lub z recyklingu), wody, domieszek chemicznych oraz opcjonalnych dodatków mineralnych (popiół lotny, żużel wielkopiecowy, pyły krzemionkowe, mączka wapienna). Produkcja obejmuje dozowanie składników, mieszanie w mieszalce wytwórni oraz załadunek do pojazdu transportowego.
4.2 Jednostka deklarowana
Jednostką deklarowaną jest 1 m³ betonu towarowego o określonej klasie wytrzymałości na ściskanie (np. C30/37), produkowanego na wytwórni stacjonarnej lub mobilnej, dostarczanego w stanie świeżym.
4.3 Warianty produktu
Jeśli EPD obejmuje więcej niż jedną klasę wytrzymałości (np. C20/25, C25/30, C30/37), wskaźniki środowiskowe powinny być podane osobno dla każdej klasy. Dopuszczalna jest deklaracja średniej ważonej (ważonej wolumenem produkcji) jedynie w przypadku EPD typu „średnia z wytwórni" (average EPD), pod warunkiem podania zakresu zmienności (wartość minimalna i maksymalna).
4.4 Typy deklaracji środowiskowej
Niniejszy c-PCR dopuszcza następujące typy deklaracji środowiskowej:
| Typ EPD | Zakres | Okres danych | Weryfikacja |
|---|---|---|---|
| EPD wytwórni (average EPD) | Wszystkie klasy betonu produkowane w danej wytwórni w okresie referencyjnym | Minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych | Pełna weryfikacja (audyt AVS 3+ na miejscu). Ważność: 5 lat z nadzorem rocznym. |
| EPD produktowe (product-specific EPD) | Jedna klasa betonu, jedna receptura, jedna wytwórnia | Minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych | Pełna weryfikacja (audyt AVS 3+). Ważność: 5 lat. |
| EPD projektowe (project-specific EPD) | Jedna klasa betonu, jedna receptura, konkretna inwestycja budowlana, faktyczna odległość transportu A4 | Receptura i dane dostawcy aktualne na dzień zamówienia | Weryfikacja uproszczona (desk review operatora) na podstawie zweryfikowanego EPD wytwórni. Ważność: czas realizacji inwestycji. |
4.5 Okres referencyjny
Okres referencyjny dla danych produkcyjnych stosowanych w obliczeniu wskaźników środowiskowych wynosi minimum 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, zakończonych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku o weryfikację. Dla EPD projektowego okres referencyjny nie ma zastosowania — stosuje się dane aktualne na dzień zamówienia.
Granice systemu
5.1 Moduły obowiązkowe
Zgodnie z EN 15804+A2:2019 i Rozporządzeniem (UE) 2024/3110 (CPR), deklaracja środowiskowa betonu towarowego powinna obejmować co najmniej moduły A1–A3:
| Moduł | Zakres | Opis dla betonu towarowego |
|---|---|---|
| A1 | Pozyskanie surowców | Produkcja cementu, wydobycie kruszyw, produkcja domieszek, uzdatnianie wody, wytworzenie dodatków mineralnych (w zakresie objętym granicami systemu — patrz sekcja 7 dot. cut-off) |
| A2 | Transport surowców | Transport cementu, kruszyw, domieszek i wody od dostawcy do wytwórni betonu |
| A3 | Produkcja | Dozowanie, mieszanie, załadunek na pojazd. Obejmuje zużycie energii elektrycznej, paliw, wody procesowej (zarobowa + mycie) na wytwórni |
Rysunek 1 — Schemat granic systemu dla betonu towarowego z klasyfikacją GWR (moduły A1–A3)
5.2 Moduły opcjonalne
Producent może rozszerzyć deklarację o następujące moduły (scenariusze domyślne: Załącznik C):
| Moduł | Zakres | Scenariusz domyślny |
|---|---|---|
| A4 | Transport do odbiorcy | Betonomieszarka 8 m³, dystans 15 km (mediana PL), powrót pusty |
| A5 | Wbudowanie | Pompowanie (energia pompy), odpady betonu na budowie (2–3%) |
| C1–C4 | Koniec życia | Rozbiórka → transport 30 km → kruszenie → 70% recykling (RCA), 30% składowanie |
| D | Korzyści z recyklingu | Zastąpienie kruszywa naturalnego przez RCA; Qs,out/Qs,in = 0,9 |
Jakość danych i hierarchia źródeł
6.1 Hierarchia jakości danych (EN 15941:2024)
Dane wejściowe do obliczenia wskaźników środowiskowych powinny odpowiadać najwyższemu dostępnemu poziomowi w poniższej hierarchii:
| Poziom | Źródło danych | Priorytet | Przykłady | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Dane pierwotne wytwórni (pomiary własne) | Najwyższy | Zmierzone zużycie energii na m³, odczyty wodomierza, karty wagowe | |
| 2 | EPD dostawców (specyficzne dla produktu) | Wysoki | EPD cementu CEM I 42.5R od Górażdże, EPD kruszywa od Lhoist | |
| 3 | Średnie krajowe / regionalne (poLCA) | Średni | Cement CEM III/B polski (średnia branżowa SPC), kruszywo naturalne PL | |
| Domieszki chemiczne | 1 500–3 000 | n/d | ecoinvent 3.9.1 | 3,0 |
| 5 | Dane ostrożnościowe (konserwatywne) | Awaryjny | Brak danych → górna granica z EN 16757 lub wartość worst-case |
6.2 Postępowanie przy braku EPD dostawcy cementu
Na polskim rynku indywidualne EPD posiada część producentów cementu (Górażdże, Holcim). Pozostali producenci (Warta, Odra, Ożarów, CEMEX Chełm/Rudniki, Dyckerhoff) na dzień opracowania niniejszego dokumentu nie opublikowali indywidualnych EPD. Poniższa tabela określa postępowanie producenta betonu w zależności od dostępności danych:
| Sytuacja | Poziom danych (EN 15941) | Źródło wskaźnika GWP | DQR | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Dostawca ma indywidualną EPD | Poziom 2 (specyficzny) | Wartość GWP z EPD dostawcy przypisana do danego typu cementu (np. Górażdże CEM I 42.5R = 870 kg CO₂e/t) | 1,5–2,0 | Najwyższa wiarygodność. Kwalifikacja do oświadczenia ECV-B4 („certyfikowany łańcuch dostaw") |
| Dostawca nie ma EPD, ale jest członkiem SPC | Poziom 3 (średnia krajowa) | Wartość GWP z EPD branżowej SPC/ITB (nr rej. S-P-07518, 2025) dla danego typu cementu (np. CEM I: GWP-total = 766 kg CO₂e/t, CEM II: GWP-total = 614 kg CO₂e/t (EN 15804+A2)) | 2,5–3,0 | Dane dopuszczalne. Wynik oparty na średniej branżowej — poprawny, ale mniej precyzyjny |
| Dostawca spoza SPC lub cement importowany | Poziom 4 (europejski) | Wartość GWP z bazy ecoinvent lub Ökobaudat dla danego typu cementu | 3,0 | Dane dopuszczalne, ale niższa jakość |
| Brak jakichkolwiek danych o dostawcy | Poziom 5 (konserwatywny) | Wartość konserwatywna (worst-case): GWP CEM I = 950 kg CO₂e/t (górna granica wg EN 16757:2022) | 4,0 | Rozwiązanie awaryjne. Znacząco zawyża wynik GWP betonu |
6.3 Energia elektryczna — wybór miksu i danych do obliczeń
Zużycie energii elektrycznej w wytwórni należy ustalić na podstawie danych produkcyjnych, odczytów liczników lub rozliczeń dostaw. W dokumentacji obliczeń należy podać okres danych, zużycie w kWh, wielkość produkcji i sposób przypisania zużycia do jednostki deklarowanej betonu. Jeżeli energia zasila więcej niż jeden proces lub wyrób, należy udokumentować zastosowaną alokację.
Wybór miksu energii: zgodnie z EN 16757:2022, pkt 6.3.7, stosuje się miksy przekazane przez dostawców energii, gdy są dostępne. W razie ich braku należy korzystać z baz referencyjnych. Wybrany zestaw danych powinien odpowiadać warunkom dostawy energii do ocenianej wytwórni; jego reprezentatywność technologiczną, geograficzną i czasową należy uzasadnić w raporcie.
Zakres danych: informacja o strukturze miksu wymaga powiązania z danymi cyklu życia umożliwiającymi obliczenie wymaganych wskaźników deklaracji środowiskowej (EPD). Zgodnie z EN 15804:2012+A2:2019, pkt 6.3.5.2, uwzględnia się także wydobycie, przetwarzanie i transport pierwotnych zasobów energetycznych. Należy określić jednostkę odniesienia, granicę zestawu danych i ujęcie strat dostawy, tak aby nie pomijać ani nie naliczać tego samego procesu dwukrotnie.
Dane Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) mogą służyć jako źródło określonych emisji do modelu lub do kontroli wyników, z zachowaniem granic i jednostek publikacji. Sam wskaźnik CO₂ dla energii elektrycznej nie jest kompletnym zestawem danych oceny cyklu życia (LCA) i nie może zastępować profilu środowiskowego energii. Dane o CO₂ nie są automatycznie równoważne całkowitemu potencjałowi tworzenia efektu cieplarnianego (GWP-total).
Jakość i aktualność: stosuje się EN 16757:2022, pkt 6.3.8, oraz EN 15804:2012+A2:2019, pkt 6.3.7 i 6.3.8.2. W raporcie należy wskazać źródło, wersję, rok reprezentatywności, zakres geograficzny i technologiczny oraz uzasadnienie wyboru danych. Dane powinny być możliwie aktualne; przyjęcie okresu innego niż średnia roczna wymaga uzasadnienia. Nowa publikacja KOBiZE sama nie stanowi podstawy do zastąpienia pełnego profilu energii.
Obliczenia LCA — alokacja i cut-off
7.1 Podejście cut-off dla dodatków mineralnych
Obliczenia LCA powinny być wykonane zgodnie z EN 15804:2012+A2:2019 sekcja 6.4. Niniejsza sekcja określa wyłącznie uzupełniające reguły specyficzne dla betonu towarowego.
7.2 Zasady alokacji danych operacyjnych
W praktyce wytwórni betonu część danych wejściowych wymaga alokacji — przypisania określonej części zużycia do procesu produkcji betonu, gdy brak jest oddzielnego pomiaru. Szczegółowe zasady alokacji: Załącznik A. Poniżej określono zasadę ogólną:
7.3 Typowa struktura emisji GWP betonu C30/37
Poniższe dane przedstawiają typowy udział poszczególnych składników w całkowitym wskaźniku GWP betonu klasy C30/37 (A1–A3), na podstawie danych z polskich wytwórni:
| Składnik | Typowy udział w GWP-total | Zakres | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Cement (A1) | 75–85% | 65–90% (zależne od typu) | Dominujące źródło emisji — determinuje wynik końcowy |
| Transport surowców (A2) | 5–12% | 3–18% (zależne od odległości) | Istotne przy dużych odległościach transportu kruszyw |
| Kruszywa (A1) | 3–8% | 1–15% (łamane > naturalne) | Niski udział; wyższy dla kruszyw łamanych |
| Energia wytwórni (A3) | 2–5% | 1–8% | Zależy od zastosowanego miksu energii (sekcja 6.3) |
| Domieszki (A1) | 1–3% | 0,5–5% | Marginalny wpływ na wynik |
| Woda (A1+A3) | < 1% | 0,1–0,5% | Pomijalne |
Rysunek 2 — Typowa struktura emisji GWP betonu C30/37 (CEM II/B-S, GWP-total ≈ 270 kg CO₂e/m³)
7.4 GWP — trzy podwskaźniki
Zgodnie z EN 15804+A2:2019 wskaźnik GWP jest raportowany w trzech składowych: GWP-fossil (emisje z paliw kopalnych i procesów przemysłowych), GWP-biogenic (emisje biogeniczne — wiązanie i uwalnianie CO₂ przez biomasę) oraz GWP-luluc (emisje z użytkowania gruntów). Dla betonu towarowego GWP-fossil stanowi ponad 99% GWP-total — emisje biogeniczne i z użytkowania gruntów są pomijalne. W deklaracji EPD wszystkie trzy podwskaźniki powinny być zadeklarowane osobno.
Wskaźniki emisyjne — polski rynek betonu
Wskaźniki środowiskowe deklarowane w EPD obejmują pełny zakres EN 15804+A2:2019 (13 wskaźników wpływu + zasoby + odpady + przepływy wyjściowe). Niniejsza sekcja podaje domyślne wartości wskaźnika GWP-total dla głównych surowców stosowanych w produkcji betonu na rynku polskim:
| Materiał | GWP-total (EN 15804+A2) [kg CO₂e/t, chyba że wskazano inną jednostkę] | Informacje dodatkowe | Źródło | DQR |
|---|---|---|---|---|
| Cement CEM I 42.5R | 766 | — | poLCA v2025.1 / EPD producentów | 1,5–2,0 |
| Cement CEM II/B-S 42.5N | 614 | — | poLCA v2025.1 | 2,0 |
| Cement CEM III/A 42.5N | 511 | — | poLCA v2025.1 | 2,0 |
| Cement CEM III/B 32.5N | ~400 | — | poLCA v2025.1 | 2,0 |
| Kruszywo naturalne (piasek/żwir) | 3,5–5,0 | n/d | poLCA v2025.1 | 2,5 |
| Kruszywo łamane (granit/bazalt) | 8,0–15,0 | n/d | poLCA v2025.1 | 2,5 |
| Kruszywo z recyklingu (RCA) | 2,5–6,0 | n/d | ecoinvent 3.9.1 | 3,0 |
| Popiół lotny (produkt uboczny — cut-off) | 0 | n/d | EN 16757:2022 §6.3 | 1,0 |
| Żużel wielkopiecowy mielony (GGBS — cut-off) | 0 | n/d | EN 16757:2022 §6.3 | 1,0 |
| Woda | 0,3–0,5 | n/d | poLCA v2025.1 | 2,0 |
| Domieszki chemiczne | 1 500–3 000 | n/d | ecoinvent 3.9.1 | 3,0 |
| Energia elektryczna dostarczona do wytwórni | Wartość z wybranego zestawu danych, w kg CO₂e/kWh | Pełny zakres wskaźników wymaganych w deklaracji | Miks dostawcy lub baza referencyjna — zgodnie z sekcją 6.3 | Ocena dla konkretnego zestawu danych |
| Olej napędowy | Wartość z wybranego zestawu danych, w kg CO₂e/l | Model obejmuje pozyskanie, przetwarzanie i dostawę paliwa oraz jego spalanie, bez podwójnego naliczania procesów | Dane cyklu życia paliwa i emisji ze spalania; EN 15804+A2, pkt 6.3.5.2, 6.3.7 i 6.3.8.2 | Ocena dla konkretnego zestawu danych |
| Transport ciężarowy 28t | 0,085 kg CO₂e / t·km | n/d | ecoinvent 3.9.1 | 2,0 |
8.2 Podwskaźniki GWP wg EN 15804+A2:2019
Zgodnie z EN 15804+A2:2019, wskaźnik GWP jest raportowany w trzech podwskaźnikach:
| Podwskaźnik | Definicja | Znaczenie dla betonu |
|---|---|---|
| GWP-fossil | Emisje i pochłanianie z paliw kopalnych, kalcynacji i karbonatyzacji | Dominujący — ponad 99% GWP-total. Obejmuje emisje z paliw alternatywnych (klasyfikowanych jako odpady) użytych w produkcji cementu. |
| GWP-biogenic | Emisje i pochłanianie biogeniczne (biomasa, drewno) | Pomijalne dla betonu (< 0,1% GWP-total) |
| GWP-luluc | Emisje z użytkowania gruntów i zmiany użytkowania gruntów | Pomijalne dla betonu (< 0,02% GWP-total) |
| GWP-total | GWP-fossil + GWP-biogenic + GWP-luluc — to jest wskaźnik stosowany do klasyfikacji GWR | |
Wartości GWP z EPD branżowej SPC/ITB (grudzień 2025)
Poniższa tabela podaje wartości GWP z deklaracji środowiskowej Stowarzyszenia Producentów Cementu, sporządzonej przez ITB (data zatwierdzenia: 18.12.2025, ważność do 18.12.2030). Dane reprezentatywne dla polskiego rynku (rok produkcyjny 2022).
| Wskaźnik | Jednostka | CEM I | CEM II | CEM III | CEM IV | CEM V |
|---|---|---|---|---|---|---|
| GWP-fossil (EN 15804+A2) | kg CO₂e/t | 766 | 613 | 510 | 510 | 546 |
| GWP-biogenic | kg CO₂e/t | 0,21 | 0,58 | 0,77 | 1,43 | 0,85 |
| GWP-luluc | kg CO₂e/t | 0,07 | 0,09 | 0,07 | 0,12 | 0,12 |
| GWP-total | kg CO₂e/t | 766 | 614 | 511 | 511 | 547 |
| Śl. węglowy netto (ISO 14067) | t CO₂/t | 0,584 | 0,473 | 0,398 | 0,397 | 0,430 |
Źródło: EPD SPC/ITB, Deklaracja Środowiskowa Produktu Typ III — Cementy CEM I–V wyprodukowane w Polsce, grudzień 2025. Jednostka deklarowana: 1 tona. PCR: ITB PCR A. Weryfikacja zewnętrzna: dr inż. Halina Prejzner. Audyt danych LCA: prof. dr hab. inż. Michał Piasecki (ITB).
8.3 Karbonatyzacja — potencjał pochłaniania CO₂
Beton pochłania CO₂ z atmosfery w procesie karbonatyzacji — naturalnego odwrócenia reakcji kalcynacji wapienia. Zgodnie z EN 16757:2022 Załącznik G (informacyjny) potencjał pochłaniania CO₂ dopuszcza się obliczyć dla modułów B1 (eksploatacja), C3 (przetwarzanie odpadów) i D (korzyści z recyklingu). Typowy łączny potencjał pochłaniania wynosi 10–25% emisji A1–A3 dla betonu konstrukcyjnego.
| Moduł | Opis | Pochłanianie CO₂ (% GWP A1–A3) | Uwagi |
|---|---|---|---|
| B1 | Karbonatyzacja powierzchniowa w trakcie eksploatacji (50 lat) | 3–6% | Zależy od klasy ekspozycji i grubości otuliny |
| C3 | Karbonatyzacja przyspieszona po kruszeniu (powierzchnia rośnie 100×) | 2–5% | Zależy od scenariusza końca życia |
| D | Karbonatyzacja RCA na składowisku / w nasypie | 5–15% | Poza granicami systemu |
Klasyfikacja emisyjna betonu (polska adaptacja GWR EN 206-1:2026)
9.1 System klasyfikacji
Program EPD Polska przyjmuje system klasyfikacji emisyjnej betonu oparty na klasach GWR (Global Warming Reduction) zgodnie z EN 206-1:2026 §5.4. System GWR klasyfikuje beton w 10 klasach (od GWR 0 do GWR 9) na podstawie procentowej redukcji emisji GWP (A1–A3) w odniesieniu do betonu referencyjnego CEM I tej samej klasy wytrzymałości. Krajowe wartości referencyjne Gr zostaną opublikowane po ponownym obliczeniu i weryfikacji — zob. sekcja 9.3.
Wzór obliczeniowy (EN 206-1:2026 §5.4.3):
gdzie: Ga = GWP betonu ocenianego (A1–A3), Gr = GWP betonu referencyjnego CEM I (ta sama klasa wytrzymałości)
9.2 Klasy GWR — progi redukcji
| Klasa GWR | Redukcja X | Certyfikat ECV | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| GWR 0 | X < 10% | — | Beton standardowy |
| GWR 1 | 10% ≤ X | ★ | Zredukowana emisja |
| GWR 2 | 20% ≤ X | ★ | Zredukowana emisja |
| GWR 3 | 30% ≤ X | ★★ | Obniżona emisja |
| GWR 4 | 40% ≤ X | ★★ | Obniżona emisja |
| GWR 5 | 50% ≤ X | ★★★ | Beton niskoemisyjny |
| GWR 6 | 60% ≤ X | ★★★ | Beton niskoemisyjny |
| GWR 7 | 70% ≤ X | ★★★ | Beton niskoemisyjny |
| GWR 8 | 80% ≤ X | ★★★ | Beton niskoemisyjny |
| GWR 9 | 90% ≤ X | ★★★ | Beton bliski zeru emisji |
9.3 Wartości referencyjne betonu — status po korekcie danych energii
Dotychczasowy przykład obliczeniowy i tabela polskich wartości referencyjnych Gr zostały wycofane z użycia do klasyfikacji. Przy ich obliczaniu przyjęto wskaźnik CO₂ KOBiZE jako pełny wskaźnik wpływu energii elektrycznej. Usunięcie tego założenia wymaga ponownego obliczenia i sprawdzenia wyników.
Przed ponowną publikacją wartości referencyjnych należy udokumentować dane wejściowe, właściwy profil energii zgodny z sekcją 6.3, reguły obliczeń i wynik ich niezależnej weryfikacji. Obliczenia betonu ocenianego oraz betonu referencyjnego powinny zachowywać spójne zasady metodyczne.
9.4 Mapowanie GWR na certyfikat ECV
Certyfikat ECV (Environmental Concrete Value) jest powiązany z klasą redukcji emisji GWR według poniższej tabeli. Jej zastosowanie wymaga aktualnych, sprawdzonych wartości referencyjnych. Do czasu ich opublikowania obowiązuje ograniczenie wskazane w sekcji 9.3.
| Klasa GWR | Certyfikat ECV | Znaczenie |
|---|---|---|
| GWR 5–9 | ★★★ | Beton niskoemisyjny |
| GWR 3–4 | ★★ | Beton obniżonej emisji |
| GWR 1–2 | ★ | Beton zredukowanej emisji |
| GWR 0 | — | Beton standardowy |
Status normatywny dokumentu
Niniejszy c-PCR jest dokumentem komplementarnych reguł kategorii produktu Programu EPD+ Polska — dobrowolnego systemu weryfikacji środowiskowej prowadzonego przez Multicert Sp. z o.o. jako program własny jednostki, poza zakresem akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji nr AC 210. Akredytacja PCA Multicert dotyczy normy ISO/IEC 17065:2012 w zakresie certyfikacji wyrobów budowlanych (CPR), betonu towarowego PN-EN 206 i znaku B.
c-PCR-BET stosowany jest jako reguły kategorii produktu zgodnie z EN 15804+A2:2019 i EN 16757:2022. Pełne zasady akredytacji, bezstronności, poufności, reklamacji, odwołań i skarg, retencji dokumentacji oraz polityki Komitetu Certyfikującego i Komitetu Odwoławczego określone są w dokumencie Procedura certyfikacji EPD+ (PR-EPD+BET-EPD-PL:2026), rozdział 13.